Instytucja administrująca - Departament Gwarancji i Poręczeń

Polskie rządowe kredyty eksportowe przeznaczone są na finansowanie dostaw z Polski.

Zgodnie z Konsensusem OECD kredyty rządowe przeznaczone na finansowanie eksportu z Polski mogą być udzielane na warunkach komercyjnych lub na zasadach preferencyjnych w formie tzw. pomocy wiązanej (tied aid). Do korzystania z kredytów w ramach pomocy wiązanej uprawnione są wybrane kraje rozwijające się, znajdujące się na liście publikowanej przez OECD (w zależności od DNB per capita). Przykładowo do tej grupy państw należy Gruzja, Chiny, Mołdowa, Wietnam Indonezja, Filipiny, Bangladesz, Czarnogóra, Serbia, Ghana, Angola. Warunki finansowe kredytu w ramach pomocy wiązanej, np. termin spłaty, oprocentowanie, karencja, zapewniają min. 35% poziom dotowania. W praktyce oznacza to preferencyjne warunki w porównaniu do kredytów rynkowych w postaci np. niższego oprocentowania, dłuższego okresu karencji oraz terminu spłaty.

Projekty finansowane w ramach tzw. pomocy wiązanej głównie w zakresie ochrony środowiska, zdrowia, modernizacji, poprawy bezpieczeństwa pracy, warunków bytowych ludności, rozwoju obszarów wiejskich czy edukacji przyczyniają się do poprawy sytuacji w kraju biorcy. Projekty takie nie mogą wykazywać zdolności do samofinansowania lub nie znajdują finansowania komercyjnego.

Kredyty rządowe w ramach pomocy wiązanej, oprócz istotnej roli wspierania eksportu, przyczyniają się do zwiększenia wielkości świadczonej przez Polskę pomocy rozwojowej i są alternatywnym instrumentem pomocowym w porównaniu do np. bezpośredniego wsparcia budżetowego czy grantów.

Konsensus OECD nie reguluje kwestii związanych z udzielaniem kredytów rządowych na finansowanie sprzętu obronnego oraz art. rolnych. W tym zakresie kraj kredytodawca posiada większą swobodę określania warunków finansowych udzielanego kredytu.

Zasady zawierania międzyrządowych umów w sprawie udzielenia kredytu rządu polskiego rządom innych krajów oparte są o przepisy ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych (Dz. U. Nr 39, poz. 443 ze zm.). Pierwszym krokiem jest oficjalne wystąpienie strony rządowej potencjalnego kredytobiorcy skierowane do rządu RP. Następnie przygotowywane są negocjacje umowy o udzieleniu kredytu, podczas których ustala się warunki kredytu i zapisy umowy międzyrządowej. Wynegocjowane i podpisane kontrakty handlowe w ramach umowy muszą być zaakceptowane przez właściwe władze obu stron zgodnie ze stosowną procedurą określoną w podpisanej międzyrządowej umowie kredytowej. W tym zakresie po stronie polskiej wiodąca rola w ustaleniu zakresu rzeczowego kontraktów przypada Ministerstwu Gospodarki.

Kontrakty po stronie polskiej powinny być zawierane przez przedsiębiorców mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, w celu zapewnienia skutecznej i rzetelnej realizacji kontraktów finansowanych polskim kredytem rządowym polskie przedsiębiorstwa, które zamierzają finansować swoje kontrakty w ramach kredytu, powinny spełniać następujące kryteria:

a) przedsiębiorstwo musi przedstawić zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami oraz składkami ZUS;

b) przedsiębiorstwo musi wykazywać dodatni wynik finansowy w okresie ostatnich 3 lat, a także załączyć sprawozdania finansowe za te okresy;

c) przedsiębiorstwo powinno prowadzić działalność gospodarczą na terenie kraju przez okres minimum 3 lat;

d) przedsiębiorstwo powinno legitymować się doświadczeniem w realizacji projektów z danej dziedziny, potwierdzonym referencjami od zamawiających;

e) przedsiębiorstwa są zobowiązane zapoznać się z treścią i podpisać dwa oświadczenia eksportera, informujące o:

· zasadach realizacji indywidualnego kontraktu w ramach międzyrządowej umowy kredytowej,

· braku przekupstwa zagranicznego funkcjonariusza publicznego przy zawieraniu kontraktu eksportowego.

Płatności z tytułu realizacji kontraktów dokonywane są ze środków budżetu państwa za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego (upoważnionego do obsługi międzyrządowych umów kredytowych) bezpośrednio na rzecz polskich eksporterów. Wypłata dla polskiego przedsiębiorstwa będzie następować w złotych polskich po kursie kupna NBP obowiązującym w dniu wypłaty, na podstawie dokumentów przyjętych w kontrakcie (niezależnie od waluty kontraktu), uprzednio zaakceptowanych przez importera oraz jego bank.

Obecnie podpisanych i realizowanych jest 10 międzyrządowych umów kredytowych. W tym w ramach pomocy wiązanej z Angolą, Chinami, Czarnogórą, Mołdową oraz Uzbekistanem.

W przypadku międzyrządowych umów kredytowych w ramach pomocy wiązanej, konieczne jest spełnienie wymogów OECD dotyczących pomocy wiązanej, zawartych w Arrangement on Officially Supported Export Credits oraz pochodnych dokumentach OECD:

- Ex Ante Guidance for Tied Aid,

- DAC Principles for Project Appraisal,

- DAC Guidelines on Aid and Environment,

- Good Practices for Environmental Impact Assessment of Development Projects.

Źródło: Ministerstwo Finansów

Zobacz także strony internetowe Ministerstwa Finansów nt. instrumentów finansowych wspierania eksportu.